X
تبلیغات
نماشا

شاول نوعی از مجموعه بیل مکانیکی است که برای بارگیری سنگهای سخت (و استثنائاً خاکها) و اغلب در معادن روباز مورد استفاده قرار می گیرد. جام شاولها بین 7 تا 40 متر مکعب می باشد. ظرفیت جام شاول هایی که در معادن ذغال بکار می روند تا 100 متر مکعب نیز می رسد. د رمعادن سنگ آهن در هر بارگیری این شاولها 30 تا 40 تن سنگ آهن را بارگیری می کنند. 

          

شاول نوعی از مجموعه بیل مکانیکی است که برای بارگیری سنگهای سخت (واستثنائاً خاکها) و اغلب در فضای باز (معادن روباز) مورد استفاده قرار می گیرد.
شاولها در استخراج های سطحی به روش نواری و کاواکی مورد استفاده قرار می گیرند. در روش نواری روباره برداشته شده و در یک بخش استخراج شده قبلی مجاور ریخته می شود و ماده معدنی زیر روباره بوسیله ماشین دیگری بارگیری شده و به قسمت دیگری برده می شود.
شاولها توانایی کندن و بارگیری مواد واقع در سطح ایستایی ماشین یا بالاتر از آن را دارند.  

شاول نوعی از مجموعه بیل مکانیکی است که برای بارگیری سنگهای سخت (واستثنائاً خاکها) و اغلب در فضای باز (معادن روباز) مورد استفاده قرار می گیرد.
شاولها در استخراج های سطحی به روش نواری و کاواکی مورد استفاده قرار می گیرند. در روش نواری روباره برداشته شده و در یک بخش استخراج شده قبلی مجاور ریخته می شود و ماده معدنی زیر روباره بوسیله ماشین دیگری بارگیری شده و به قسمت دیگری برده می شود.
شاولها توانایی کندن و بارگیری مواد واقع در سطح ایستایی ماشین یا بالاتر از آن را دارند.

 


 انواع شاول :
1- شاول استاندارد :
در معدنکاری سطحی و برای اهداف عام بکار می رود. از آنها برای بارگیری انواع کانسنگها و باطله استفاده می شود. ظرفیت آنها معمولاٌ بین 7 تا 40 متر مکعب می باشد.
2- شاولهای دکل بلند :
دارای دکل بلندتر و جام کوچکتر هستند و کاربردهای خاص دارند. اندازه صندوقه (جام) این شاولها حدود 25 درصد از انواع استاندارد کوچکتر است و دکل آنها بسته به اندازه جام انتخاب شده 35 درصد و گاهی بیش از آن بلندتر است. شاولهای دکل بلند ، با صندوقه تا 1.5 متر مکعب نیز ساخته شده اند
3- بارکننده های زغالی :
مشابه شاولهای استاندارد می باشند ولی بیل آنها حدود 75 درصد بزرگتراز انواع استاندارد مشابه است. ظرفیت این بارکننده ها تا 100 متر مکعب نیز می رسد.
 ساختمان شاولها :شاولها از سه قسمت اصلی تشکیل شده اند که عبارتند از :الف ) شاسی اصلی :
این بخش پائین ترین قسمت ساختمان شاول را تشکیل می دهد و از دو بخش ارابه و شاسی ثابت تشکیل شده است.
 

         ارابه (یا وسیله حرکت) : معمولاٌ چرخ زنجیری بوده و توسط آن می توان ماشین را جابجا کرد. دلیل استفاده از چرخهای زنجیری برای جلوگیری از فرو رفتن شاول در زمین می باشد. وجود سطح تماس بیشتر چرخهای زنجیری با زمین ، باعث کمتر شدن فشار وارده بروی سطح (مخصوصاً زمینهای خاکی و نرم) می شود.
البته شاولهایی با چرخ لاستیکی نیز وجود دارند که در مواقعی از آنها استفاده می گردد که مقدار بارگیری نسبتاً کم است و شاول به حرکت و جابجایی زیادی نیاز دارد.
         شاسی ثابت : سازه ثابت اصلی دستگاهی است که روی ارابه قرار گرفته و بخشهای دیگری روی آن قرار می گیرند.

                     

ب) شاسی متحرک :
این شاسی بر روی محور قائمی که روی شاسی ثابت قرار گرفته سوار شده و می تواند حول محور تا 360 درجه دوران کند. کلیه وسایل و تجهیزات بارگیری بر روی این شاسی قرار دارند.
ج) تجهیزات بارگیری :
این تجهیزات شامل دکل ، بازوی جام ، جام و ماشین آلات می شود که همه بر روی شاسی متحرک سوار می شوند.
         دکل : یکی از بخشهای کلیدی شاول می باشد و میله ای است که به شاسی متصل بوده و به طرف جلوی ماشین زاویه دارد. در قسمت بالای دکل قرقره شیاردار وجود دارد که کابل بالابری صندوقه از روی آن عبور می کند.
اتصال دکل به بدنه شاسی بصورت لولایی بوده و دکل می تواند در جهت بالا و پایین حرکت نماید و بوسیله کابلهای مخصوص در موقعیت مورد نظر ثابت نگاه داشته شود.
         بازوی جام : از یک طرف به جام متصل بوده و از طرف دیگر به دکل لولا شده است. در زیر بازو دندانه هایی وجود دارد که امکان حرکت بازو به جلو و عقب را فراهم می آورد ، که این حرکت مبنای نفوذ در سینه کار است.
بازوی صندوقه همچنین می تواند حول محور اتصال خود به دکل به طرف بالا و پایین حرکت نماید که این کار با تغییر طول کابل بالابری انجام می گیرد.
         جام (یاصندوقه یا بیل) :
که به انتهای بازو متصل بوده و در تماس مستقیم با سینه کار قرار می گیرد. لبه جام به ناخنهای قابل تعویض مجهز است که موجب سهولت نفوذ می گردد. در زیر جام دریچه ای وجود دارد که در موقع قرار گرفتن بیل در موقعیت تخلیه به کمک کابل مخصوص باز شده و موا داخل آن تخلیه می شود.
بدیهی است که بین هر یک از بخشهای ماشین هماهنگی قدرت و ظرفیت وجود دارد ، بعنوان نمونه جنس و وزن جام بستگی به نوع ماده مورد کار دارد.
برای کار در زغال جامها سبکتر بوده و فرم و لبه ناخنهای آنها نیز متناسب این کار ساخته می شود.
 بطور کلی عملیات شاول شامل حرکات ذیل می باشد :
         نفوذ کردن در سینه کار و پرکردن صندوقه بوسیله بازوی جام (crowding)         بالا آوردن صندوقه و جدا کردن آن از سینه کار (hoisting)         دور زدن به محل تخلیه ((swining         تخلیه صندوقه بوسیله بازکردن دریچه بیل (dumping)         چرخش مجدد بطرف سینه کار جهت شروع چرخه بعدی (swining)         در صورت نیاز حرکت به محل بارگیری جدید بوسیله چرخ زنجیری (propelling)

شاولهای قدیمی مکانیکی و شاولهای جدید با نیروی هیدرولیکی کار می کنند. شاولها معمولاً از پائین به بالا (یعنی از کف به بالا) بار برمی دارند ولی شاولهایی نیز ساخته شده اند که بار را از بالا به پائین برداشت می کنند. شاولهای معادن بزرگ با ظرفیت جام تا 30 متر مکعب کار میکنند.
شاول می تواند بار را بداخل سنگ شکن اولیه که معمولاٌ سنگ شکنی منقول است بریزد ، سپس توسط نوار که معمولاً تغییرات آن بسادگی امکانپذیر است مواد از معدن جابجا می شوند (این بحث مربوط به طراحی معدن می باشد )
 سیستم محرکه شاول :
دو روش اصلی برای تامین قدرت مورد نیاز شاولها وجود دارد :
شاولهای کوچکتر ، تا ظرفیت حدود 10 متر مکعب ، دارای موتور دیزلی هستند.
ماشینهای بزرگتر که از نیروی الکتریسیته برای تامین محرکه مورد نیاز خود استفاده می کنند. (این قدرت می تواند از طریق کابل دنبایه و برق سه فاز AC تامین شده یا سیستم محرکه شاول دیزل الکتریک باشد.
موتورهای دیزلی قابلیت تحرک بیشتری را برای ماشین بوجود می آورند ولی عمر عملیاتی آنها نسبت به انواع الکتریکی کمتر است. در عوض موتورهای الکتریکی نیاز به نگهداری و تعمیر کمتر داشته ، عمر عملیاتی آنها بیشتر است ، ولی فاقد تحرک کافی هستند. (ضمناً بدلیل وجود کابل در این نوع ، مشکلات نگهداری و تعمیرات (نت) و انتقال کابلها به مکان دیگر در هنگام تغییر محل شاول وجود دارد.
به علت اینکه کابلها معمولاً طولانی و سنگین می باشند ، برای حمل آنها معمولاً از لودر استفاده می گردد که گاهاً باعث آسیب دیدگی کابلها می گردد ، از طرف دیگر بدلیل عبور و مرور وسایل و پراکنده بودن کابلها بر روی زمین باز هم احتمال آسیب دیدگی کابل وجود دارد )
 سیستمهای حرکتی اصلی که نیازمند قدرت محرکه هستند شامل موارد ذیل می باشند :
         سیستم بالابری         سیستم نفوذ در سینه کار         سیستم حرکت دورانی          سیستم حرکت انتقالی

در اکثر ماشنها برای هر سیستم حرکتی یک موتور محرکه مستقل وجود دارد

 

 استفاده از شاولها (اکسکاواتورهای کابلی) :برای کمینه کردن هزینه بارگیری ظرفیت شاول باید با ظرفیت کامیونی که با آن کارمی کند هماهنگ باشد. بعنوان یک قاعده تجربی کامیون باید با 4 تا 5 صندوقه شاول پر شود.
بعنوان مثال اگر کامیونی در حدود 150 تن را در نظر بگیریم ، با توجه به چگالی مواد ، شاولهایی با بیلهای 20 تا 30 متر مکعبی برای این چنین کامیونهایی مناسب هستند.
باید توجه داشت که ظرفیت واقعی صندوقه با ظرفیت اسمی آن یکسان نیست و معمولاً با ضرب کردن ظرفیت اسمی جام در یک ضریب که به ضریب بیل DF (Deeper Factor) موسوم است ، ظرفیت واقعی بیل بدست می آید. مقدار ضریب بیل بسته به نوع ماده و شرایط کاری می تواند از حدود 40 درصد تا بیش از 100 درصد تغییر کند.
بطور تجربی این ضریب به شرح ذیل می باشد :
برای مواد با قابلیت کنده شدن آسان 85 تا 120 درصد
برای مواد با قابلیت کنده شدن متوسط 80 تا 90 درصد
برای مواد با حفاری سخت 70 تا 80 درصد
برای سنگ 40 تا 60 درصد
 زمان چرخه شاول :عامل مهم در کارایی شاول زمان چرخه آن است. این زمان از زمانهای لازم برای عملیاتهای زیر تشکیل شده است :
نفوذ در سینه کار و پر کردن صندوقه بالابری جام
گردش بطرف باربر و گردش بطرف سینه کار
زمان چرخه به زاویه چرخش ، اندازه شاول و مهارت کاربر بستگی دارد و معمولاً از حدود 25 ثانیه تا بیش از یک دقیقه متغییر است.
بیشترین زمان چرخه به گردش شاول بطرف باربر و بازگشت بطرف سینه کار اختصاص دارد (حدود 60 درصد) و در نتیجه نحوه قرار گیری کامیون در کنار شاول از اهمیت بالایی برخوردار است.
در آرایشهای معمولی کامیون در کنار شاول و در سمت چپ ان قرار می گیرد ، گاهی برای تسریع در کار ، وسیله باربر در صورت مناسب بودن شرایط در هر دو طرف شاول قرار می گیرد تا زمان مانور کاهش یابد ، زاویه گردش شاول در این حالتها حدود 90 درجه می باشد.
با توجه به طولانی تر بودن زمان چرخه کامیون ، معمولاٌ یک شاول به چند کامیون سرویس می دهد.
 مزایای شاول :
1- هدایت جام ساده است.
2- از پائین به بالا و بالعکس بارگیری می کند.
3- تخلیه بدون جابجایی شاسی می باشد و فقط با حرکت دورانی دکل و اتاقک صورت می گیرد.
4- سنگ را عملاٌ با ابعاد بزرگ می پذیرد.
5- در برابر دیوارهای سنگی بدلیل بزرگی جثه و استحکام مقاومت دارد.
6- درسطوح (کف های) سست نیز استقرار می یابد.
 معایب شاول :
1- هزینه خرید آن زیاد است.
2- حداقل بار را لازم دارد تا اقتصادی کار کند.
3- تعمیرات آن پر هزینه است.
4- به علت خصوصیات مانور کم باید به اندازه کافی جا آماده باشد تا بارگیری صورت بگیرد.
 مدت کار شاول :
1- مدت کار شاول 37 درصد
2- تاخیرهای طولانی (بیش از 15 دقیقه) 42 درصد (که 33 درصد آن بدی آب و هوا می باشد)
3- تاخیرهای کوتاه مدت (کمتر از 15 دقیقه) 21 درصد
 

گذشته از موارد فوق تاخیرها می توانند بدلایل زیر باشند :
نرسیدن کامیون ، آماده سازی پس از انفجار ، استقرار کامیون ، آماده کردن محوطه ، جابجل شدن بیل ، تعمیر بیل ، تسطیح راه ، برداشتن موانع (چوب و آهن آلات) و بدون راننده بودن